Елементи комбинаторике
Комбинаторни принцип суме
Нека су и дисјунктни скупови и нека је и . Број начина да се изабере један елеменат из скупа или скупа је .
Комбинаторни принцип приозвода
Нека су и непразни коначни скупови и нека је и . Број начина да се изабере један елеменат из скупа и један елемент из скупа је .
Варијације -те класе без понављања
Варијације -те класе без понављања скупа од елемената је савака уређена -торка (не обавезно различитих) елемената тог скупа.
Нека је број варијација -те класе са понављањем скупа од елемената. Тада је
Пермутације без понављања
Пермутације без понављања скупа од елемената је свака уређена -торка различитих елемената тог скупа.
Пермутације без понављања скупа од елемената су, у ствари, варијације -те класе понављања скупа од елемената, те зато, ако је број пермутација без понављања скупа од елемената, онда је
Број кружних пермутација без понављања скупа од елемената је
Пермутације са понављаем
Пермутације са понављањем скупа је свака је свака уређена -торка елемената из у којој се сваки елемент појављује пута, и где је .
Ако је број пермутација са понављањем скуп од елемената у којима се -ти елемент појављује пута, при чему и , онда је
Комбинације без понављања
Комбинација -те класе без понављања скупа од елемената, , је сваки његов подскуп који садржи елемената.
Ако је број комбинација -те класе без понављања скупа од елемената, онда је
Комбинација са понављањем
Комбинација -те класе са понављањем скупа од елемената је свака неуређена -торка (не обавезно различитих елемената) тог скупа. Две неуређене -торке су једнаке ако и ско ако садрже исте елементе са истим бројем понављања сваког елемента.
Ако је број комбинација -те са понављањем скупа од елемената, онда је
Комбинаторика броји могуће изборе без набрајања. Ако бирате један елемент из скупа од елемената или из скупа од елемената, а скупови су дисјунктни, начина има (принцип збира). Ако бирате по један елемент из оба скупа, начина има (принцип производа).
Пермутација је распоред свих елемената: . Варијација -те класе бира од елемената кад је редослед важан: , а са понављањем . Комбинација је подскуп од елемената, без редоследа: . Пре рачуна одговорите на два питања: да ли је редослед важан и смеју ли се елементи понављати.
- Парова, m · n
- 12
- Један из A или B, m + n
- 7
Комбинаторика одређује колико има могућих ПИН кодова и лозинки, колико комбинација има у игри на срећу и колико утакмица треба заказати на турниру у ком свако игра са сваким.
Избор у одељењу
У одељењу је 25 ученика. Треба изабрати председника, заменика и благајника одељенске заједнице, а затим и трочлани одбор за организацију екскурзије. На колико начина може да се изабере свако од њих?
Решење
- Председник, заменик и благајник имају различите улоге, па је редослед важан: исти ученици на другим местима дају други избор. То су варијације без понављања: .
- Чланови одбора су равноправни, па редослед није важан. Свака тројка ученика међу варијацијама се јавља пута, једном за сваки свој распоред.
- Зато је број одбора , што је исто што и .
Одговор: Председник, заменик и благајник могу се изабрати на 13.800 начина, а трочлани одбор на 2300 начина.
Задатак за вежбу
Пицерија нуди 9 додатака, а за пицу бирате 3 различита. Колико различитих пица можете да саставите? Колико их има ако пица долази и у 3 величине?
Прикажи решење
избора додатака. По принципу производа, са 3 величине има различите пице.